Các nhà phân tích quân sự cho rằng, không có loại máy bay nào có thể cạnh tranh được với tiêm kích đánh chặn MiG-31 của Không quân Nga trong thời gian từ 10 - 15 năm tới.

Có thể nói, bầu trời nước Nga đang được bảo vệ bởi "độc nhất" một loại máy bay, có thể đánh chặn bất kỳ mục tiêu nào, từ các tên lửa hành trình cho đến cả vệ tinh,trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm và ở bất kỳ tốc độ nào. Các nhà phân tích tin rằng, không có một loại máy bay chiến đấu nào khác có thể cạnh tranh được với tiêm kích MiG-31 của Nga trong thời gian 10 - 15 năm tới.

'Lá chắn Bắc Cực'

Tiêm kích đánh chặn siêu âm 2 người ngồi MiG-31, được giới quân sự NATO mệnh danh là Foxhound
(Chó săn Cáo), là loại máy bay chiến đấu thế hệ 4 đầu tiên của Liên Xô. Vào cuối những năm 1960, có hai lý do để Liên Xô quyết tâm chế tạo bằng được MiG-31: Một là, Mỹ đã đẩy mạnh triển khai các tên lửa hành trình chiến lược và loại máy bay ném bom FB-111 của họ vào phục vụ. FB-111 có thể bay trên bầu trời Bắc Cực và vươn  tới biên giới của Liên Bang Xô Viết (USSR) ở độ cao thấp, men theo địa hình tránh bay vào khu vực quan sát của các vệ tinh Liên Xô để tiến hành các hoạt động uy hiếp nghiêm trọng. Hai là, hồi đó Liên Xô đang để hở một khoảng trống nghiêm trọng về radar giám sát ở biên giới phía Bắc rộng lớn.

Và để bù đắp cho khoảng trống này, cũng như sẵn sàng phản ứng với bất kỳ vị khách không mời mà đến nào từ bên ngoài, Moscow đã quyết định chế tạo một loại máy bay có khả năng giám sát vùng không phận rộng và độ cao lớn. Đó là những máy bay MiG mới, được thiết kế bởi Phòng thiết kế Thí nghiệm Artem Mikoyan, nay gọi là Hiệp hội Hàng không MiG. Sự xuất hiện của MiG-31 sau đó đã khiến các máy bay do thám của Mỹ phải giảm tần xuất bay dọc theo USSR.

Ngày nay, khi mà nhiệm vụ bảo vệ lợi ích của Nga ở khu vực Bắc Cực là cực kỳ quan trọng, MiG-31 "Bắc Cực" với đầy kinh nghiệm có thể thực hiện những nhiệm vụ tuyệt vời để hình thành một bộ phận phía Bắc của Quân đội Nga.

MiG-31 có khả năng đánh chặn và phá hủy bất kỳ mục tiêu nào, từ tên lửa hành trình hay cả vệ tinh. Một nhóm tiêm kích đánh chặn này có thể giám sát một phần không phận rộng lớn.

Người ta còn gọi MiG-31 với cái tên "radar bay" bởi khả năng của hệ thống điện tử hàng không độc nhất của nó. Tổ hợp này cơ bản dựa trên hệ thống giám sát Barrier, được trang bị một ăng-ten mảng pha đầu tiên trên thế giới. Ăng-ten radar mảng pha khác biệt so với các radar cổ điển ở chỗ, nó cho phép dịch chuyển chùm tia bức xạ trong khi ăng-ten được gắn cố định, cũng như tạo ra số lượng những tia bức xạ cần thiết để theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu khác nhau.

Barrier có thể phát hiện được 24 mục tiêu ở khoảng cách xa 320km. Hệ thống máy tính trên khoang cho phép phi công có thể lựa chọn ra 4 mục tiêu nguy hiểm nhất và trực tiếp phóng tên lửa không - đối - không tầm xa để tiêu diệt. Bốn mục tiêu khác (MiG-31 có thể tấn công tối đa 8 mục tiêu cùng lúc) sẽ bị phá hủy bằng tên lửa không - đối - không tầm trung hoặc tầm ngắn, thậm chí tọa độ của mục tiêu cũng có thể được truyền cho máy bay khác và tên lửa phòng không dưới mặt đất tham chiến.

Các chuyên gia nói rằng, trong 10 đến 15 năm nữa sẽ không có một hệ thống hàng không nào có thể bắt kịp được MiG-31. Tất cả các chiến đấu cơ hiện đại (ngoại trừ máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm) đều không có khả năng bay hoàn toàn siêu hành trình như MiG-31, bởi chúng thường bị giới hạn thời gian bay siêu hành trình trong khoảng từ 5 - 15 phút do hạn chế về thiết kế khung máy bay. Trong khi với MiG-31 thời gian bay hành trình của nó chỉ phụ thuộc vào lượng nhiên liệu mang theo. Hơn thế nữa, MiG-31 có thể vượt qua bức tường âm thanh khi bay ngang và leo cao, trong khi phần lớn các máy bay siêu âm khác thường chỉ vượt qua bức tường âm thanh ở độ cao thấp.

Lịch sử cất cánh 

MiG-31 bắt đầu được sản xuất từ năm 1981 tại nhà máy hàng không Sokol ở Gorky (nay là Nizhny Novgorod). Tính đến cuối năm 1994, đã có hơn 500 cỗ máy chiến tranh như vậy được chế tạo, ngay sau đó, việc sản xuất đã bị giảm dần. Cho tới ngày nay, vẫn còn khoảng 100 chiếc MiG-31 đang hoạt động.

Việc hiện đại hóa MiG-31 bắt đầu từ năm 1984 với tên gọi mới MiG-31M. Máy bay này được cho là một phát minh tốt nhất trong lịch sử quân đội Liên Xô, thậm chí vẫn còn một số thông tin về nó được giữ bí mật cho đến ngày nay. Người ta chỉ biết đó là MiG-31M, ở tốc độ bay cực đại, nó nhanh hơn bất kỳ mày bay tương tự nào trên thế giới và có thể vượt qua ít nhất 500km trong một giờ. Vào tháng 8/1995, MiG-31M đã được trưng bày ở triển lãm hàng không MAKS-95 diễn ra tại Zhukovsky và đã gây ra sự chú ý lớn.

Tuy vậy, tại nhà máy Sokol và các nhà máy sửa chữa máy bay khác, khả năng sản xuất, nhân viên và các tài liệu cần thiết cho việc khôi phục lại công việc trên MiG-31 vẫn còn tồn tại. Các chuyên gia hàng không tin rằng tất cả những nhà máy này sẽ giảm được chi phí sản xuất để phục hồi một phần ba số MiG-31 mà Không quân Nga hiện có.

Theo Anton Valagin - Rossiyskaya Gazeta/Đất Việt

Dựa trên loại máy bay tiêm kích đánh chặn lừng danh MiG-31, Không quân Nga đang phát triển thêm một loại tiêm kích mới với tên gọi MiG-41, có khả năng chiến đấu vượt trội, phi công thử nghiệm máy bay, anh hùng Nga Anatoly Kvochur nói với hãng tin RIA Novosti hôm 28/2.

Nga đang phát triển siêu tiêm kích MiG-41 dựa trên MiG-31

Thông tin trên cũng được đại diện Ủy ban Duma quốc phòng Nga Alexander Tarnaev xác nhận sau khi ông tham gia một cuộc họp Hàng không Vũ trụ do Tham mưu trưởng Quân đội Nga chủ trì, trong đó, văn bản về công trình nghiên cứu trên tiêm kích đánh chặn mới MiG-41 đã được Bộ Quốc phòng ký kết.

Ông Tarnaev còn tiết lộ rằng, MiG-41 sẽ được thừa hưởng tất cả những ưu điểm tốt nhất từ MiG-31.

"MiG-31 là tiêm kích đánh chặn hạng nặng đạt tốc độ bay siêu nhanh Mach 2,8, nhưng MiG-41 sẽ phải đạt tốc độ tối đa thấp nhất cũng phải từ Mach 4 - 4,3, tức phải nhanh hơn MiG-31 khoảng 1,5 lần", phi công Kvochur nói

Không chỉ phát triển MiG-41, Không quân Nga còn lên kế hoạch sớm đưa trở lại phục vụ hàng trăm tiêm kích đánh chặn MiG-31 sau khi nâng cấp. "Lãnh đạo đất nước đã quyết định khôi phục lại việc sửa chữa và hiện đại hóa một lượng lớn các tiêm kích đánh chặn MiG-31", ông Tarnaev nói. "Chúng tôi đang nói về hàng trăm chiếc máy bay như vậy sẽ được sửa chữa và đưa trở lại phục vụ trong lực lượng vũ trang".

MiG-31 là loại máy bay tiêm kích đánh chặn tầm xa, được phát triển bởi Văn phòng thiết kế Mikoyan từ những năm 1970 dựa trên nguyên mẫu MiG-25.

MiG-31 được thiết kế để đánh chặn và phá hủy các mục tiêu trên không ở độ cao lớn, trung bình và độ cao thấp, trong mọi điều kiện ngày đêm và mọi điều kiện thời tiết bất lợi. Máy bay được tích hợp các hệ thống, thiết bị hàng không tối tân để có thể phóng ra các mục tiêu giả, gây nhiễu radar chủ động và radar thụ động của đối phương.

Một phi đội chuẩn gồm 4 tiêm kích MiG-31 có khả năng kiểm soát vùng không phận tiền tuyến rộng tới 800 - 900km. Các hệ thống vũ khí mang theo giúp MiG-31 có thể đánh chặn cả tên lửa hành trình ở bất kỳ độ cao hay tốc độ nào, thậm chí có thể phá hủy cả vệ tinh.

PVD